جان جانان

چند روز پیش گوگل در همایش Google IO مجموعه‌ای از سرویس‌های جدید ارائه کرد که به طور ویژه یکی از آن‌ها بسیاری را به شگفتی واداشته است: NotebookLM.google.com فقط کافی‌ست با کمک ابزارهای تحریم‌شکن (مانند shecan.ir) وارد آدرس بالا شوید و ابتدا از بالای صفحه گزینه Settings را انتخاب کنید و زبان فارسی را انتخاب کنید؛ سپس یک PDF یا یک متن و یا از آن شگفت‌تر، آدرس یک صفحه وب را بدهید تا هوش مصنوعی گوگل چندین راه مطالعه آن منبع را ارائه کند؛ خلاصه مطلب، Study guide یا راهنمای مطالعه و نمودار MindMap و... و حتی می‌توانید در بخش Chat سؤالات خود را از آن منبع بپرسید تا جواب بدهد. اما چیزی که همه را به شگفتی واداشته بخش Audio Overview است! اگر در این بخش روی Generate کلیک کنید؛ در چند دقیقه یک Podcast ...

جای یک برنامه کاربردی مختص خوانش متن نه تنها در ایران که در دنیا خالی است. یعنی ابزاری که انسان با کمک آن بتواند با توجه به پژوهشهایی که انجام شده، سرعت و کیفیت خوانش متن خود را افزایش دهد. مدتها بود که دنبال فرصتی برای ایجاد چنین ابزاری میگشتم تا اینکه کلاسهای جاوا اسکریپت این شانس را فراهم کرد که بخشی از آن را فعلاً با نام «خوانا» پیادهسازی کنم: Khana.aftab.cc فقط کافیست متنی که قصد خواندن دارید را به وباپ خوانا بدهید و سپس از ابزارهای مختلفی که تعبیه کردهایم استفاده کنید تا متن را با بالاترین سرعت و بهترین کیفیت بخوانید. امکاناتی که خوانا پشتیبانی میکند: ۱. امکان Bionic Reading برای متن فارسی جهت خوانش سریع (ظاهراً این اولین بار است که این پژوهش برای متن فارسی پیادهسازی میشود؛ بیونیک ری...

اگر واژه OCR را در آفتابگردان جستجو کنید، از ۱۸ سال پیش که اولین زمزمه‌های OCR عربی شنیده شد تا آن زمان که گوگل درایو حتی دستخط و چلیپای فارسی را هم به متن تبدیل کرد مطلب پیدا می‌کنید! (OCR مخفف Optical Character Recognition و به معنی تشخیص کاراکتر به صورت نوری است) اما امروز با یک چیز عجیب و جالب در Windows 11 برخوردم که ظاهراً چند هفته پیش به این ویندوز اضافه شده: استخراج متن از داخل عکس؛ آن هم متن فارسی! فقط کافی‌ست کلید Print Screen را فشار دهید و یا Snipping tool را باز کنید و یک عکس از محوطه دلخواه بگیرید و سپس در بالای صفحه روی Text actions کلیک کنید؛ همین! پس از چند ثانیه تمام متون با هر فونتی و در هر کجای محوطه (حتی داخل آرم دانشگاه تهران هم که باشد!) استخراج می&zwnj...

کمتر مؤسسه و سازمان و سایتی داریم که به اندازه ما در زمینه زبان فارسی کار کرده باشد! (از نوشتن و جمع‌آوری مقالات و آموزش‌های مرتبط با اصول تایپ و نگارش فارسی، تا تولید نرم‌افزارها و ارائه الگوریتم‌ها و... در این زمینه) فقط کافی‌ست واژه «فارسی» را در آفتابگردان جستجو کنید تا متوجه شوید که ده‌ها مطلب در این زمینه داریم؛ خالی از لطف نیست اگر نگاهی بیندازید: نتیجه جستجوی واژه فارسی در آفتابگردان و اما هر چند ما احتمالاً اولین کسی بودیم که سیزده سال پیش، یک اصلاح‌کننده آنلاین تایپ فارسی ارائه کردیم (مطلب مرتبط) و برای اولین بار مبدل متن گفتاری به نوشتاری را طراحی کردیم (S2F ؛ ابزاری برای تبدیل متون گفتاری فارسی به متون نوشتاری) اما جای یک برنامه...

پس از سال‌ها تدریس مکالمه زبان به این نتیجه رسیده‌ام که اکثر افرادی که در مکالمه زبان انگلیسی با مشکل مواجه می‌شوند و نهایتاً نتیجه نمی‌گیرند، دلیلش این است که آن‌ها اصلاً به زبان مادری خود یعنی فارسی هم تسلط ندارند! یعنی اگر به آن‌ها بگویی مثلاً یک جمله ماضی بعید بگو، نمی‌تواند. یا مثلاً بگویی این جمله را مجهول کن: «من میوه خریدم». آیا می‌توان به کسی که به زبان مادری خود مسلط نیست زبان دیگری را یاد داد؟ بنابراین به اکثر افرادی که زبان فارسی‌شان مشکل دارد پیشنهاد می‌کنم که یک جزوه خلاصه مفید از زبان فارسی پیدا کنند و مرور کنند و سپس کلاس مکالمه انگلیسی را شروع کنند. دیروز برای یک گروه یک PDF از زمان‌های مهم افعال ساختم، بد نی...

مدت‌ها بود که دنبال فرصتی می‌گشتم که یک دیکشنری خلاصه-مفید برای خودم طراحی کنم که علاوه بر ترجمه و Definition و Example، موارد مهم‌تری هم داشته باشد؛ از جمله: idiomها یا اصطلاحات حاوی آن کلمه و همینطور امکان مشاهده synonymها (واژه‌های هم‌معنی؛ که در writing خیلی به آن‌ها نیاز است) و همینطور امکان مشاهده تصاویری در مورد یک کلمه برای اینکه درک آن کلمه را راحت‌تر کند و البته که اجازه دهد که هر امکانی که بعداً به آن نیاز خواهم داشت به آن اضافه کنم... محصول جدید آفتابگردان را معرفی می‌کنم: دیکفا؛ دیکشنری فارسی/انگلیسی https://dicfa.aftab.cc   هر آنچه که از یک دیکشنری انتظار دارید برایتان فراهم کرده‌ایم: امکان جستجوی واژه فارسی یا انگلیسی (نیازی...

در مورد اینکه زبانآموزی را چطور شروع کنیم در مطلب «چطور زبان (انگلیسی ) را یاد بگیرم؟ (نکاتی در مورد زبان آموزی)» صحبت کردم و مطالبی هم برای تقویت زبان انگلیسی داشتهایم:و حتی به این هم قانع نشدم و گف...

در مطلب «آیا میدانستید واژههایی مانند آچار، گلنگدن، بشقاب و... از زبان ترکی وارد فارسی شدهاند؟ (لیستی از این کلمات)» لیستی از واژههای ترکی که در فارسی قرض گرفته شدهاند را آوردم و خواستم که اگر کس...

در کلاسها گاهی با کمک بچههایی که ترکی بلد هستند، سعی میکنم زبان ترکی را بهتر و بیشتر یاد بگیرم. مثلاً از آنها میخواهم که به ترکی به سؤالات من پاسخ بدهند یا در کلاس زبان تخصصی، جمله انگلیسی را بخو...

در مورد حضرت علی (علیه السلام) و شگف&#...

امروز از آن روزهاست که دیگر انتظار ما اپلیها تمام شد! دیگر منتظر هیچ چیز نیستیم!! بعد از پشتیبانی RTL (راست به چپ نویسی) در تمام برنامهها به خصوص اپلیکیشن Gmail، تنها چیزی که اپل کم داشت، تایپ گفتاری (یعنی خواندن متن و تایپ توسط گوشی) بود. گوگل یک سالی بود که Gboard را برای iOS ارائه کرده بود و مد...

اگر یادتان باشد در مطلب «آیا یادگیری چند زبان به طور همزمان کار درستی است؟ ( + چرا باید زبان فرانسوی را یاد گرفت؟)» به برخی واژهها که ما در فارسی به طور روزانه از آنها استفاده میکنیم و در اصل یک واژه فرانسوی است اشاره کردم. واژههایی مثل: مبل: moubleتابلو: tableauشاپو: chapeauمانتو: manteauساک: ...

اگر یادتان باشد در مطلب «آیا یادگیری چند زبان به طور همزمان کار درستی است؟ ( + چرا باید زبان فرانسوی را یاد گرفت؟)» به برخی واژهها که ما در فارسی به طور روزانه از آنها استفاده میکنیم و در اصل یک واژه فرانوسی است اشاره کردم. واژههایی مثل: مبل: moubleتابلو: tableauشاپو: chapeauمانتو: manteauساک: ...

یکی از سوتی‌هایی که ممکن است اشخاص بدهند، در استفاده از کلماتی است که از زبان دیگری وارد شده و به خاطر یک ذهنیتی که آن‌ها دارند، معنی غلطی در ذهنشان جا می‌افتد و بعد، آن کلمه را با آن معنی که در ذهن دارند در یک موقعیت اشتباه استفاده می‌کنند! مثلاً یک بار، یک دانشجو که سعی می&zwnj...

احتمالاً شما هم با نگارش‌های مختلف اسامی خاص در زبان فارسی برخورد داشته‌اید؛ مثلاً یک منبع می‌نویسد «مایکروسافت» یکی می‌نویسد «میکروسافت»، یکی می‌نویسد یا تلفظ می‌کند «یوتیوب» و دیگری «یوتوب»، یکی «نیوجرسی» و دیگری «نوجرسی» و امثال آن... این ترم در درس ترجمه پیشرفته ۱ بحث جالبی مطرح شد که دلیل و راه حل این مشکل را بیان می‌کند. با کلیک روی لینک زیر این ۳ صفحه از کتاب که مرتبط با این بحث را مطالعه کنید: شیوه‌های ضبط اسامی خاص به خصوص اواخر مطلب که چرا باید به روش «حرف‌نگاری» عمل کرد و نه به روش «آوانگاری» را مطالعه کنید. با توجه به توضیحات این کتاب، ظاهرا...

گاهی مثلاً به دانشجوها می‌گویم: در مورد TTS تحقیق کنید. بعداً می‌گویند: هیچ مطلب فارسی در مورد آن پیدا نکردیم!! می‌گویم: چطور جستجو کردید؟ می‌گویند: در گوگل نوشتیم TTS ! خوب، حق داشته‌اند! به هر حال، اگر می‌خواهید یک کلمه انگلیسی را در سایت‌های فارسی جستجو کنید، دو راه دارید: ۱- از بخش Advanced Search استفاده کنید: پس از جستجوی عبارت، از سمت راست صفحه روی چرخ‌دنده تنظیمات کلیک کنید و Advanced search را انتخاب کنید: در این صفحه Language را روی Persian تنظیم کنید. همین! اگر Region را روی Iran تنظیم کنید، فقط سایت‌های با پسوند ir جستجو می‌شوند. (که البته چندان لازم نیست) ۲- راه ساده‌تر: راهی که من خودم استفاده می‌کنم و سریع‌تر و ...

یکی از سؤالاتی که دانشجویان ارشد و دکترا می‌پرسند این است که: برای فلان درس (مثلاً درس داده‌کاوی) یا پایان‌نامه، نیاز به یک دیتاست (DataSet = مجموعه داده) دارم، از کجا می‌توانم گیر بیاورم؟ هر چند می‌شود با جستجو، به نتایجی دست یافت اما بد نیست اینجا برخی از مهم‌ترین سایت‌های حاوی دیتاست‌های عمومی را جمع‌آوری کنیم... ۱- فارسی: سایت دادگان: خوشبختانه شورای عالی انفورماتیک (یا اطلاع‌رسانی) یک سایت حاوی دیتاست‌های فارسی راه‌اندازی کرده است که از طریق لینک زیر قابل مشاهده است: Dadegan.ir ۲- فارسی: سایت DataPool.ir اکثر دیتاست‌های این سایت، فارسی و رایگان است: DataPool.ir ۳- انگلیسی: سایت کاگل Kaggle.com سایت کاگل را می‌شود بهتر...